Bầu Đức đang chuẩn bị một động lực tăng trưởng dài hạn mới cho Hoàng Anh Gia Lai, với quy mô đầu tư lớn và kỳ vọng tạo nguồn thu vượt các trụ cột hiện tại.
Hơn 6.300ha cà phê và khoản đầu tư dài hạn của HGI
Chỉ trong nửa đầu năm 2026, chi phí phát triển cà phê của Công ty CP Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HGI) đã tăng từ khoảng 790 tỷ đồng lên 1.401 tỷ đồng. Theo đó, doanh nghiệp hiện trồng khoảng 2.464ha và dự kiến tiếp tục mở rộng lên hơn 6.300ha trong những năm tới.
Quy mô đầu tư tăng nhanh đặt cà phê vào vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược nông nghiệp của HGI. Nếu chuối đang tạo dòng tiền nền tảng, sầu riêng được kỳ vọng thúc đẩy tăng trưởng trung hạn, thì cà phê được bầu Đức xác định là động lực cho giai đoạn dài hơn.
Được biết, HGI bắt đầu phát triển cà phê từ nửa cuối năm 2025 và tăng tốc trong 6 tháng đầu năm 2026. Đến nay, tổng diện tích đã trồng đạt khoảng 2.464ha, trong đó 1.549ha dự kiến bắt đầu khai thác vào cuối năm 2027.
Theo kế hoạch, tổng diện tích cà phê của HGI có thể vượt 6.300ha vào năm 2028. Diện tích đưa vào thu hoạch được dự kiến tăng từ 1.549ha năm 2027 lên hơn 6.300ha vào năm 2030. Con số này tương đương khoảng 1/3 quy mô 20.000ha cà phê mà công ty mẹ của HGI là Công ty CP Hoàng Anh Gia Lai (HAG) dự kiến phát triển.
Không chỉ mở rộng diện tích, doanh nghiệp còn lựa chọn cơ cấu giống theo điều kiện từng vùng trồng. Bên cạnh Robusta, phần lớn diện tích được dành cho Arabica tại các khu vực ở Lào có độ cao khoảng 800-1.400m.
Theo ông Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), đơn vị đang hợp tác phát triển cà phê với HGI, các giống được chuyển giao có năng suất và chất lượng tốt. Vùng trồng tại Lào còn có lợi thế từ đất mới, sức khỏe đất cao cùng khả năng áp dụng các giải pháp che phủ, bảo tồn đất và nông nghiệp tuần hoàn.
Với Arabica, HGI sử dụng giống THA1 được chọn lọc từ tổ hợp lai giữa TN1 có nguồn gốc Ethiopia và Catimor. Theo bà Đinh Thị Tú Anh, Trưởng bộ môn cây Công nghiệp WASI, giống này có khả năng kháng bệnh và năng suất cạnh tranh.
Tại một số đơn vị đã trồng giống Arabica THA1 ở Việt Nam, năng suất đạt khoảng 5 tấn/ha. Trong khi đó, năng suất cà phê trung bình tại Việt Nam vào khoảng 3 tấn/ha, so với khoảng 1,7 tấn/ha tại Brazil và bình quân 0,8 tấn/ha trên thế giới.
Cây cà phê có thể cho trái bói sau khoảng hai năm và bước vào giai đoạn tạo sản lượng kinh doanh từ năm thứ ba. Điều này đồng nghĩa phần diện tích được HGI phát triển mạnh từ năm 2025-2026 sẽ cần thêm thời gian trước khi đóng góp rõ rệt vào kết quả kinh doanh.
Từ chuối, sầu riêng đến “quân bài” cà phê
Quy mô hơn 6.300ha cũng giúp lý giải vì sao cà phê đang được bầu Đức đặt vào vị trí quan trọng trong cơ cấu cây trồng của HGI. Tại cuộc gặp nhà đầu tư trước kế hoạch chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của HGI, ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch HĐQT doanh nghiệp cho biết HGI kỳ vọng lợi nhuận năm 2026 đạt hơn 1.800 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 2.900 tỷ đồng.
Theo ông Đức, với triển vọng lợi nhuận trong những năm tới, HGI có dư địa để duy trì cổ tức ở mức cao đồng thời tiếp tục tái đầu tư cho vùng trồng.
Trong cơ cấu hiện tại, HGI có khoảng 2.360ha chuối. Đây vẫn là loại cây đóng vai trò tạo dòng tiền nền tảng cho doanh nghiệp. Sầu riêng được đặt vào giai đoạn tăng trưởng tiếp theo, với khoảng 1.100ha dự kiến cho thu hoạch ổn định từ năm 2027.
Trong khi đó, cà phê lại được chuẩn bị cho một chu kỳ dài hơn. Diện tích đưa vào khai thác dự kiến tăng mạnh sau năm 2027 và đến năm 2030 có thể vượt cả quy mô diện tích chuối và sầu riêng cộng lại. Bầu Đức từng đưa ra kỳ vọng: “Thu từ cà phê cũng sẽ cao hơn cả chuối và sầu riêng”.
Nếu kế hoạch vùng trồng được triển khai đúng tiến độ, cà phê sẽ dần trở thành một cấu phần lớn hơn trong cơ cấu doanh thu của HGI vào những năm cuối thập kỷ.
Tham vọng của doanh nghiệp cũng không dừng ở việc bán sản phẩm từ vùng nguyên liệu. HAGL đang xây dựng chuỗi giá trị cà phê theo hướng khép kín, từ canh tác, sơ chế, thương mại hóa, tinh chế đến tận dụng phụ phẩm. Riêng HGI dự kiến đầu tư hai nhà máy chế biến phục vụ các vùng trồng của mình.
Theo ông Nguyễn Thành Tài, chuyên gia từ Hiệp hội Cà phê đặc sản thế giới (SCA), vùng nguyên liệu là nền tảng nhưng khâu chế biến sau thu hoạch giữ vai trò quan trọng trong việc gia tăng giá trị sản phẩm.
Theo định hướng này, HGI sẽ không chỉ tập trung vào sản lượng cà phê thu hoạch mà còn phát triển các khâu chế biến ướt và xử lý phụ phẩm, tương tự cách doanh nghiệp đang xây dựng hệ thống chế biến cho các loại cây trồng khác như sầu riêng.
Việc tham gia sâu hơn vào chuỗi chế biến giúp HGI hướng tới giảm phụ thuộc vào bán nông sản dưới dạng nguyên liệu, đồng thời giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản phẩm nếu các nhà máy vận hành hiệu quả.
Hơn 6.300ha chỉ có ý nghĩa khi biến được thành dòng tiền
Mở rộng nhanh vùng cà phê đồng nghĩa HGI phải bỏ ra lượng vốn lớn trong khi doanh thu từ vườn cây chưa xuất hiện ngay. Được biết, doanh nghiệp đã bắt đầu sử dụng vốn vay để phát triển cà phê từ giữa năm 2025. Theo ông Lương Duy Phước, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích Công ty CP Chứng khoán Kafi, vốn vay giúp HGI đẩy nhanh quá trình hình thành vùng trồng. Nếu chậm một chu kỳ, thời điểm thu hoạch có thể bị lùi khoảng hai năm trong khi chi phí cơ hội của đất và hạ tầng vẫn phát sinh.
Đây cũng là điểm khiến câu chuyện hơn 6.300ha cà phê không chỉ nằm ở quy mô diện tích. Từ thời điểm trồng đến khi cây bước vào giai đoạn kinh doanh là một khoảng thời gian đủ dài để hiệu quả đầu tư chịu tác động bởi nhiều yếu tố, từ năng suất thực tế, chi phí chăm sóc, vốn đầu tư cho tới giá cà phê trên thị trường.
Cà phê đồng thời là mặt hàng có giá biến động theo thị trường quốc tế. Vì vậy, ngay cả khi HGI sở hữu lợi thế về diện tích, giống cây hay điều kiện đất đai, khả năng chuyển những lợi thế này thành lợi nhuận vẫn phụ thuộc vào giá bán, chi phí sản xuất và hiệu quả vận hành chuỗi chế biến.
Theo ước tính của Công ty CP Chứng khoán OCBS, triển vọng lợi nhuận của HGI được hỗ trợ bởi việc mở rộng diện tích cây trồng đưa vào khai thác, trong khi năng suất có thể được cải thiện khi các vườn cây bước vào giai đoạn trưởng thành.
Với HGI, bài toán vì thế không nằm ở việc có hơn 6.300ha cà phê trên kế hoạch, mà ở tốc độ đưa diện tích này vào thu hoạch và khả năng chuyển sản lượng thành doanh thu, lợi nhuận thực tế.
Chuối hiện vẫn là nguồn tạo dòng tiền, sầu riêng được kỳ vọng đóng góp mạnh hơn trong trung hạn, còn cà phê đang được chuẩn bị cho giai đoạn xa hơn. Việc chi phí phát triển cà phê tăng mạnh ngay trong những năm đầu cũng tương ứng với quy mô vùng trồng mà HGI đang hướng tới.
Từ cuối năm 2027, khi những diện tích đầu tiên bắt đầu được khai thác, hiệu quả của chiến lược này sẽ dần rõ nét hơn. Khi đó, câu chuyện cà phê của bầu Đức sẽ không còn chỉ được đo bằng số hecta đã trồng, mà bằng khả năng biến vùng nguyên liệu và chuỗi chế biến thành một động lực lợi nhuận mới cho HGI.
Theo Thu Hà/Kinh tế chứng khoán
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/bau-duc-chuan-bi-dau-keo-tang-truong-moi-cho-hoang-anh-gia-lai
