Sau phán quyết bất lợi trong vụ kiện Amazon tại Mỹ, Gilimex tiếp tục bị HoSE đưa vào danh sách chứng khoán không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ do báo cáo tài chính bán niên 2026 nhận ý kiến ngoại trừ. Dù đã thoát lỗ và tìm kiếm động lực mới từ bất động sản khu công nghiệp, khoản tồn kho khoảng 800 tỷ đồng liên quan đến Amazon vẫn là nút thắt chưa có lời giải.
Cổ phiếu bị cắt margin vì vụ kiện kéo dài với Amazon
Ngày 3/9, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) quyết định đưa cổ phiếu GIL của Công ty CP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex) vào danh sách chứng khoán không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ. Theo HoSE, nguyên nhân là báo cáo tài chính bán niên năm 2026 đã soát xét của Gilimex nhận kết luận không phải ý kiến chấp nhận toàn phần từ tổ chức kiểm toán. Cụ thể, Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán Phía Nam (AASCS) đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với báo cáo tài chính bán niên năm 2026 của Gilimex. Nội dung ngoại trừ liên quan đến lượng hàng tồn kho phát sinh từ quan hệ kinh doanh giữa doanh nghiệp này với Amazon.
Theo đơn vị kiểm toán, tại thời điểm phát hành báo cáo soát xét, vụ kiện giữa Gilimex và Amazon vẫn đang trong quá trình tố tụng, trong khi doanh nghiệp tiếp tục thực hiện các quyền pháp lý theo quy định, bao gồm quyền kháng cáo. Lượng hàng tồn kho liên quan hiện được Gilimex bảo quản trong điều kiện phù hợp để duy trì trạng thái và chất lượng, sẵn sàng cho việc xử lý, xuất bán hoặc triển khai các phương án thương mại khác tùy thuộc vào diễn biến của vụ kiện.
Tuy nhiên, tại ngày 30/6/2026, Gilimex chưa trích lập dự phòng giảm giá đối với số hàng hóa trên. Do chưa có đủ căn cứ xác định mức tổn thất và khả năng thu hồi, AASCS cho biết không thể đánh giá giá trị thuần có thể thực hiện được của khoản tồn kho liên quan. Đây là cơ sở để đơn vị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ.
Trong văn bản giải trình công bố ngày 28/8, Gilimex cho biết vụ kiện chưa có kết quả cuối cùng, trong khi lượng hàng tồn kho liên quan vẫn được doanh nghiệp kiểm soát và duy trì trong tình trạng phù hợp. Vì vậy, tại thời điểm lập báo cáo, công ty cho rằng chưa đủ cơ sở xác định hợp lý giá trị tổn thất, khả năng thu hồi cũng như phương án xử lý cuối cùng để thực hiện trích lập dự phòng.
Tranh chấp giữa hai bên bắt đầu từ cuối năm 2022, khi Gilimex khởi kiện Amazon tại Mỹ, yêu cầu bồi thường 280 triệu USD, tương đương khoảng 7.100 tỷ đồng theo tỷ giá thời điểm đó. Doanh nghiệp Việt Nam cáo buộc Amazon có hành vi thương mại không công bằng, vi phạm hợp đồng và nghĩa vụ ủy thác. Trước khi xảy ra tranh chấp, Amazon là khách hàng lớn nhất của Gilimex. Để đáp ứng nhu cầu của đối tác, công ty đã đầu tư mở rộng năng lực sản xuất, tuyển dụng lao động và dự trữ nguyên liệu. Tuy nhiên, việc Amazon đột ngột thu hẹp đơn hàng sau giai đoạn dịch COVID-19 khiến Gilimex rơi vào tình trạng dư thừa công suất, nguyên vật liệu và thành phẩm được thiết kế riêng cho khách hàng này.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2023, lãnh đạo Gilimex cho biết công ty có khoảng 800 tỷ đồng hàng tồn kho liên quan đến Amazon. Trong đó, khoảng 90% là thành phẩm được sản xuất theo yêu cầu riêng nên rất khó chuyển sang tiêu thụ cho các đối tác khác. Đến ngày 9/7/2026, Tòa án Quận Nam New York quyết định bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Gilimex sau khi chấp thuận đề nghị áp dụng chế tài của Amazon. Theo phán quyết, tòa án xác định Gilimex đã nộp nhiều tài liệu giả mạo trong quá trình tố tụng. Amazon đồng thời được phép yêu cầu doanh nghiệp thanh toán phí luật sư và những chi phí phát sinh trong quá trình điều tra, chứng minh hành vi trên. Sau phán quyết, Gilimex cho biết sẽ tiếp tục kháng cáo nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của doanh nghiệp cũng như cổ đông. Đến tháng 8/2026, vụ việc được chuyển lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 2 của Mỹ để xem xét.
Thoát lỗ, Gilimex dồn nguồn lực vào các dự án khu công nghiệp
Bên cạnh ý kiến ngoại trừ, báo cáo tài chính bán niên của Gilimex còn ghi nhận một số thay đổi sau soát xét. Trong đó, tiền mặt tăng gần 3 tỷ đồng, trong khi các khoản tương đương tiền giảm 35,4 tỷ đồng so với báo cáo tự lập. Theo giải trình của doanh nghiệp, chênh lệch này chủ yếu xuất phát từ việc điều chỉnh tỷ giá và phân loại lại tiền gửi ngân hàng không kỳ hạn hoặc có kỳ hạn từ ba tháng trở xuống. Cùng với đó, các khoản phải thu ngắn hạn được điều chỉnh tăng nhẹ lên 85,5 tỷ đồng do chênh lệch tỷ giá. Trái lại, một số khoản phải trả ngắn hạn giảm nhẹ, trong khi khoản phải trả ngắn hạn khác tăng từ hơn 4 tỷ đồng lên trên 23 tỷ đồng, tương ứng tăng khoảng 19 tỷ đồng.
Trên báo cáo kết quả kinh doanh, doanh thu thuần sau soát xét giảm nhẹ xuống còn 447,1 tỷ đồng, đồng thời giá vốn hàng bán được điều chỉnh tăng. Doanh thu hoạt động tài chính tăng hơn 10,1 tỷ đồng so với báo cáo tự lập, lên 24,2 tỷ đồng; trong khi chi phí tài chính cũng tăng gần 12,9 tỷ đồng, đạt 25,3 tỷ đồng. Sau các điều chỉnh liên quan đến chênh lệch tỷ giá, giao dịch nội bộ và thuế thu nhập doanh nghiệp, lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 21,25 tỷ đồng, tăng gần 487 triệu đồng so với mức 20,77 tỷ đồng trước soát xét. Ngược lại, phần lợi nhuận thuộc về cổ đông không kiểm soát giảm khoảng 2,77 tỷ đồng.
So với cùng kỳ năm trước, kết quả kinh doanh của Gilimex đã cải thiện đáng kể. Doanh thu thuần tăng hơn 75%, qua đó giúp lợi nhuận gộp cao gấp khoảng ba lần. Ở chiều ngược lại, chi phí quản lý doanh nghiệp giảm 25%, xuống còn khoảng 65 tỷ đồng; chi phí khác giảm 95%, còn thu nhập khác tăng 61%. Nhờ những chuyển biến trên, Gilimex báo lãi ròng 21,3 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, trong khi cùng kỳ năm trước lỗ gần 68 tỷ đồng. Doanh nghiệp lý giải kết quả này chủ yếu nhờ sản lượng xuất bán gia tăng, đồng thời cơ cấu sản phẩm chuyển dịch theo hướng nâng tỷ trọng các mặt hàng có biên lợi nhuận cao hơn.
Mặc dù đã chuyển từ lỗ sang lãi, tiến độ hoàn thành kế hoạch năm của Gilimex vẫn ở mức thấp. Năm 2026, công ty đặt mục tiêu doanh thu 1.600 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 150 tỷ đồng. Như vậy, sau 6 tháng, doanh nghiệp mới thực hiện được khoảng 28% kế hoạch doanh thu và hơn 14% chỉ tiêu lợi nhuận.
Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của Gilimex đạt khoảng 4.422 tỷ đồng. Trong đó, tài sản ngắn hạn ở mức 3.752 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Hàng tồn kho là khoản mục lớn nhất, đạt 2.645 tỷ đồng, tăng 38% và chiếm hơn 70% tài sản ngắn hạn. Riêng chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang chiếm khoảng 1.615 tỷ đồng. So với báo cáo tự lập, giá trị hàng tồn kho sau soát xét giảm khoảng 3,8 tỷ đồng, chủ yếu do điều chỉnh cách trình bày hàng tồn kho, chi phí chờ phân bổ và loại trừ một số giao dịch nội bộ. Ở phía nguồn vốn, nợ phải trả đạt khoảng 1.754 tỷ đồng, tăng 53% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, dư nợ vay tăng 74%, lên gần 1.200 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu đạt khoảng 2.668 tỷ đồng.
Trong bối cảnh hoạt động sản xuất vẫn đang phục hồi và tranh chấp với Amazon chưa khép lại, Gilimex tiếp tục dành nguồn lực phát triển lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp thông qua các công ty thành viên. Tại Bắc Ninh, Khu công nghiệp Thuận Thành III – Phân khu C có quy mô 196 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến 1.986 tỷ đồng. Ngày 31/3/2026, dự án được phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường. Đến tháng 5, hồ sơ đề nghị giao đất của dự án được cơ quan chức năng kiểm tra. Tiếp đó, trong tháng 7, Gilimex khởi công trạm xử lý nước thải công suất 4.400 m³/ngày đêm tại dự án. Hạng mục này dự kiến được đưa vào vận hành trong quý II/2027.
Tại Huế, Khu công nghiệp Gilimex có quy mô gần 461 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến 120 triệu USD. Đến tháng 8/2026, khu A rộng 49 ha đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 75%. Đối với khu B rộng 412 ha, hơn 40% hạ tầng đã được triển khai. Trong đó, gần 80 ha đã sẵn sàng cho thuê, còn 112 ha dự kiến hoàn thành trong quý IV/2026.
Như vậy, bên cạnh nỗ lực phục hồi mảng sản xuất truyền thống, Gilimex đang từng bước mở rộng dư địa tăng trưởng sang lĩnh vực khu công nghiệp. Dù vậy, lượng hàng tồn kho liên quan đến Amazon chưa được xác định giá trị có thể thu hồi vẫn là vấn đề đáng chú ý, đặc biệt khi kết quả kháng cáo có thể ảnh hưởng trực tiếp đến phương án xử lý khoản tài sản này trong thời gian tới.
Theo Hồng Giang/Kinh tế chứng khoán
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/bi-bac-don-kien-amazon-tai-my-gilimex-gil-nhan-tin-kem-vui-tren-san-chung-khoan
