Ấn Độ bắt đầu phân phối khí đốt tự nhiên theo định mức từ ngày 3/3, trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Á khẩn trương tìm kiếm nguồn cung thay thế trên thị trường giao ngay, kích hoạt các cơ chế ứng phó khẩn cấp và chuẩn bị tăng sản lượng nội địa. Động thái này diễn ra khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn hoạt động vận chuyển và buộc Qatar phải ngừng sản xuất.
Sẵn sàng mua LNG trên thị trường giao ngay
Qatar, nhà sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ 2 thế giới sau Mỹ, đã tạm dừng hoạt động sản xuất từ ngày 2/3 sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran nhằm vào Khu công nghiệp Ras Laffan và Khu công nghiệp Mesaieed. Theo ước tính của Goldman Sachs, sự gián đoạn này có thể khiến nguồn cung LNG toàn cầu trong ngắn hạn sụt giảm khoảng 19%.
Các quan chức chính phủ và lãnh đạo doanh nghiệp tại Nhật Bản, Đài Loan, Bangladesh và Pakistan cho biết chưa ghi nhận tác động tức thì, do một số lô hàng dự kiến cập cảng trong tháng này đã đến nơi an toàn. Tuy nhiên, các nước đều khẳng định sẽ đa dạng hóa nguồn nhập khẩu và sẵn sàng mua khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên thị trường giao ngay nếu xung đột kéo dài.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler, người mua LNG tại châu Á chiếm hơn 80% tổng lượng hàng xuất khẩu của Qatar.
Tại Ấn Độ, các công ty khí đốt ngày 3/3 đã giảm nguồn cung cho khách hàng công nghiệp do lo ngại nguồn cung từ Trung Đông sẽ thắt chặt hơn sau khi Qatar ngừng sản xuất, theo hãng tin Reuters.
Theo ước tính của Invesco, gần 58% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mà Ấn Độ nhập khẩu có nguồn gốc từ Trung Đông, tương đương khoảng 2% tổng mức tiêu thụ năng lượng sơ cấp của nước này.
Bộ Kinh tế Đài Loan cho biết hòn đảo này, nơi hơn 40% sản lượng điện được tạo ra từ LNG và khoảng 1/3 nguồn cung khí đốt đến từ Qatar, sẽ tăng cường mua LNG từ Mỹ. Đồng thời, Đài Loan có thể phối hợp với Hàn Quốc và Nhật Bản nếu tình trạng phong tỏa vận chuyển kéo dài.
Nhà lãnh đạo Đài Loan Cho Jung-tai nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ tiếp tục theo đuổi định hướng nhất quán từ trước tới nay, đó là đảm bảo đủ nguồn cung năng lượng thông qua việc đa dạng hóa thị trường.”.
Ông cũng cho biết một “cơ chế ứng phó khẩn cấp” đã được kích hoạt nhằm đối phó với sự gián đoạn nguồn cung từ Qatar.
Trong khi đó, Nhật Bản, quốc gia nhập khẩu LNG lớn thứ hai thế giới và chỉ phụ thuộc khoảng 4% nguồn cung từ Qatar, cho biết có thể tham gia thị trường giao ngay hoặc điều phối nguồn cung giữa các công ty điện lực trong trường hợp cần thiết, theo Bộ trưởng Thương mại nước này.
Đối với các nền kinh tế khác trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, hơn 37% LNG nhập khẩu có xuất xứ từ Trung Đông, tương đương gần 3% tổng tiêu thụ năng lượng sơ cấp. Riêng Trung Quốc, 26,6% lượng LNG nhập khẩu đến từ khu vực này.
Nam Á đối mặt rủi ro nguồn cung
Tại Bangladesh và Pakistan, giới chức ngành năng lượng cho rằng tình hình hiện nay gợi nhớ đến giai đoạn sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, thời điểm giá LNG tăng vọt và nguồn cung gián đoạn, dẫn tới tình trạng mất điện kéo dài.
Ở Pakistan, công suất điện mặt trời đáng kể có thể giúp tránh được tình trạng cắt điện vào ban ngày. Tuy nhiên, Bangladesh đứng trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và có thể phải tăng nhập khẩu than cũng như điện từ Ấn Độ, theo các chuyên gia trong ngành.
Một quan chức cấp cao tại công ty dầu khí quốc doanh Petrobangla cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, sản lượng điện và hoạt động công nghiệp sẽ chịu áp lực lớn, đặc biệt khi mùa hè cao điểm đang đến gần.
Theo vị quan chức này, trong số 9 lô hàng LNG Bangladesh dự kiến nhập từ Qatar trong tháng 3, đã có 4 lô đi qua Eo biển Hormuz. Dhaka nhiều khả năng sẽ tìm kiếm thêm các lô hàng giao ngay để bù đắp rủi ro.
“Câu hỏi thực sự là giá sẽ tăng tới đâu. Giá có thể tăng gấp nhiều lần và thành thật mà nói, chúng tôi đơn giản là không thể chịu đựng nổi mức chi phí đó”, một lãnh đạo ngành năng lượng nhận định.
Trong phiên giao dịch đầu tuần, giá LNG chuẩn châu Á đã tăng gần 40%, trong khi giá khí đốt bán buôn chuẩn tại châu Âu chốt phiên cao hơn khoảng 35–40%.
Pakistan, quốc gia gần như phụ thuộc hoàn toàn vào LNG nhập khẩu từ Qatar, đang lên kế hoạch tăng sản lượng khí đốt tự nhiên trong nước và giảm tỷ lệ tái hóa khí tại các nhà ga LNG.
Tuy nhiên, khác với nhiều quốc gia châu Á khác, việc giao hàng chậm lại có thể mang đến tác động tích cực nhất định cho Pakistan. Tình trạng dư thừa LNG trong nước thời gian qua đã buộc các công ty khai thác khí phải cắt giảm sản lượng, đồng thời gây áp lực lên dự trữ ngoại hối.
Theo Hải Đăng/Vietnam Finance
Nguồn: https://vietnamfinance.vn/chau-a-tranh-gianh-nguon-cung-lng-d140989.html
