Từng là biểu tượng của cơn sốt bất động sản Trung Quốc, đế chế China Evergrande Group nay chỉ còn những công trình dang dở. Sự sụp đổ ấy không chỉ cuốn phăng một “gã khổng lồ” bất động sản mà còn đẩy nhà sáng lập Hui Ka Yan (Hứa Gia Ấn) từ đỉnh cao danh vọng đến vòng xoáy pháp lý.
Giấc mơ “vĩnh cửu và vĩ đại” tan vỡ
Theo thông báo của tòa án tại thành phố Thâm Quyến, miền nam Trung Quốc, ông Hứa Gia Ấn đã “nhận tội và bày tỏ sự hối hận” trong các phiên tòa xét xử ông và Evergrande trong 2 ngày 13 và 14/4.
Cụ thể, ông bị cáo buộc nhận hối lộ, tham ô, cho vay trái phép, phát hành chứng khoán gian lận và tiết lộ thông tin quan trọng bất hợp pháp. Evergrande bị buộc tội phát hành chứng khoán gian lận.
Tòa án dự kiến sẽ đưa ra phán quyết sau, mặc dù chưa ấn định ngày cụ thể.
Việc nhận tội của ông Hứa được xem là bước ngoặt quan trọng trong chuỗi hệ lụy từ sự sụp đổ của Evergrande – biến cố đã làm rung chuyển thị trường bất động sản Trung Quốc và khiến các nhà đầu tư cũng như hệ thống ngân hàng trong nước chao đảo.
China Evergrande Group, cái tên mang ý nghĩa “vĩnh cửu và vĩ đại” trong tiếng Trung, đã dựa vào chiến lược vay nợ quy mô lớn để thúc đẩy tăng trưởng. Nhờ đó, tập đoàn này trở thành doanh nghiệp phát hành nợ bằng USD lớn nhất trong số các đối thủ và từng giữ vị trí nhà phát triển bất động sản lớn nhất Trung Quốc xét về doanh thu. Trong giai đoạn đỉnh cao, Evergrande triển khai hơn 1.300 dự án tại 280 thành phố trên cả nước.
Được tiếp sức bởi nguồn lợi nhuận khổng lồ từ bất động sản, Evergrande nhanh chóng mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác, từ nước đóng chai, bóng đá chuyên nghiệp đến xe điện, tạo nên một hệ sinh thái kinh doanh đa ngành.
Trong thời gian dài, công ty vẫn duy trì được thanh khoản bằng cách huy động vốn từ các tỷ phú và nhà đầu tư lớn tại Trung Quốc và Hồng Kông thông qua việc mua cổ phiếu và trái phiếu. Bên cạnh đó, ông Hứa Gia Ấn cũng tìm đến các nhà cung cấp và nhà đầu tư cá nhân để bổ sung nguồn tài chính.
Tuy nhiên, khi Bắc Kinh bắt đầu siết chặt kiểm soát lĩnh vực bất động sản từ năm 2020, khả năng tiếp cận vốn của Evergrande bị hạn chế nghiêm trọng, khiến tập đoàn dần bị cô lập khỏi thị trường tín dụng.
Từng là doanh nghiệp bất động sản lớn nhất Trung Quốc với giá trị vốn hóa thị trường vượt 50 tỷ USD, Evergrande chính thức vỡ nợ vào cuối năm 2021.
Sau hàng loạt nỗ lực tái cấu trúc bất thành, tập đoàn này bị một tòa án tại Hồng Kông ra lệnh giải thể vào năm 2024. Đây được xem là một bước leo thang đáng kể trong quá trình sụp đổ. Đến cuối năm đó, một tòa án tại Trung Quốc đại lục tiếp tục chấp nhận đơn thanh lý đối với một trong những đơn vị chủ chốt của công ty. Kể từ đó, cổ phiếu Evergrande đã bị hủy niêm yết.
Theo thông tin tại tòa, Evergrande đã huy động hàng triệu USD từ hình thức bán nhà trên giấy (pre-sale) cho người mua, nhưng số tiền này không được sử dụng cho mục đích xây dựng. Thay vào đó, dòng tiền bị chuyển sang các dự án mới, dẫn đến hàng trăm công trình dang dở trên khắp Trung Quốc.
Sự sụp đổ của Evergrande được coi là “mồi lửa” kích hoạt đà suy thoái kéo dài của thị trường bất động sản Trung Quốc, bắt đầu từ năm 2021 và kéo tụt đáng kể đà tăng trưởng kinh tế của nước này.
Từng là tỷ phú giàu nhất châu Á
Ông Hứa xuất thân từ một gia đình nghèo ở vùng nông thôn và được bà nội nuôi dưỡng. Ông bước chân vào lĩnh vực bất động sản và thành lập Evergrande vào năm 1996, từng bước xây dựng nên một trong những đế chế lớn nhất Trung Quốc.
Phần lớn tài sản cá nhân của ông Hứa đến từ cổ phần tại Evergrande cũng như các khoản cổ tức tiền mặt nhận được kể từ khi công ty niêm yết tại Hồng Kông năm 2009.
Tháng 3/2024, ông Hứa bị phạt 6,5 triệu USD và bị cấm tham gia thị trường vốn Trung Quốc suốt đời, sau khi công ty bị phát hiện khai khống doanh thu lên tới 78 tỷ USD.
Trước khi đế chế Evergrande sụp đổ, ông Hứa Gia Ấn từng là người giàu nhất châu Á vào năm 2017, với khối tài sản ước tính 42,5 tỷ USD theo xếp hạng của Forbes.
Giá trị vốn hóa của Evergrande đã “bốc hơi” tới 99% trước khi cổ phiếu của công ty bị hủy niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông vào tháng 8/2025, khép lại hơn 15 năm hiện diện trên thị trường.
Cú “ngã ngựa” của ông Hứa nối dài danh sách các “ông trùm” kinh doanh tại Trung Quốc phải đối mặt với những án phạt nghiêm khắc từ chính quyền.
Năm 2018, Wu Xiaohui, cựu Chủ tịch tập đoàn bảo hiểm Anbang Insurance Group, bị kết án 18 năm tù vì các tội danh gian lận và tham ô. Cùng năm, Lai Xiaomin, Chủ tịch công ty quản lý tài sản China Huarong Asset Management, bị bắt giữ trong một vụ bê bối tham nhũng, trước khi bị tuyên án tử hình và thi hành án vào năm 2021 với các cáo buộc bao gồm nhận hối lộ. Trong khi đó, Chen Feng, Chủ tịch tập đoàn đa ngành HNA Group, cũng bị bắt và sau đó lĩnh án 12 năm tù.
Theo Quang Đăng/Vietnam Finance
Nguồn: https://vietnamfinance.vn/de-che-nghin-du-an-va-cai-ket-cua-mot-ty-phu-d143399.html
