Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
“Yếu quá mức so với các yếu tố kinh tế cơ bản”
Đồng won đã giảm 4% so với USD từ đầu năm đến nay, trở thành một trong những đồng tiền hoạt động kém nhất châu Á, chỉ xếp trên peso của Philippines, rupee của Ấn Độ và rupiah của Indonesia. Đây đều là những nền kinh tế chịu tác động nặng nề từ cú sốc giá năng lượng do cuộc chiến Iran gây ra.
Tuy nhiên, khác với các quốc gia kể trên, Hàn Quốc đang ghi nhận mức thặng dư thương mại kỷ lục nhờ nhu cầu chip nhớ từ các công ty AI của Mỹ tăng mạnh. Trong quý I, nước này đạt thặng dư tài khoản vãng lai 73,8 tỷ USD, trong khi lợi nhuận ròng của các nhà sản xuất chip Samsung Electronics và SK Hynix lần lượt đạt 28,3 tỷ USD và 22,4 tỷ USD.
Khoản lợi nhuận khổng lồ đã giúp cổ phiếu Samsung tăng hơn 400% trong vòng một năm qua, còn cổ phiếu SK Hynix tăng tới 970%, đưa vốn hóa thị trường của hai doanh nghiệp này chạm mốc 1.000 tỷ USD.
Trong bối cảnh đó, đồng nội tệ lẽ ra phải được hưởng lợi và tăng giá. Thế nhưng, đồng won lại đang giao dịch quanh ngưỡng 1.500 won đổi 1 USD, ghi nhận mức yếu nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009.
“Có một nghịch lý cơ bản ở đây: một trong những nền kinh tế hưởng lợi rõ rệt nhất từ làn sóng bùng nổ nhu cầu chất bán dẫn lại có đồng tiền giao dịch ở mức thường chỉ xuất hiện trong thời kỳ khủng hoảng”, ông Brad Setser, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, nhận định.
Đà suy yếu của đồng won đang khiến các nhà hoạch định chính sách lo ngại. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc hồi đầu tháng này cho biết đồng won dường như đang “yếu quá mức so với các yếu tố kinh tế cơ bản”, đồng thời cảnh báo cơ quan chức năng sẽ có “hành động quyết đoán” nếu cần thiết.
Nguyên nhân chính dẫn tới sự yếu đi của đồng won
Các nhà phân tích đưa ra hai nguyên nhân chính lý giải cho sự yếu đi của đồng won: đà tăng nóng của thị trường chứng khoán buộc các nhà đầu tư toàn cầu phải bán bớt cổ phiếu để tránh tình trạng tập trung danh mục quá mức, trong khi các hãng sản xuất chip lại lựa chọn chưa chuyển lợi nhuận về nước.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng lượng cổ phiếu Hàn Quốc trị giá kỷ lục 79 tỷ USD kể từ đầu năm nay.
“Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã tăng dựng đứng. Chỉ số Kospi đã tăng gấp đôi kể từ tháng 10 đến nay”, ông Abbas Keshvani, Giám đốc chiến lược vĩ mô châu Á tại RBC Capital Markets, cho biết.
Theo ông Keshvani, dù MSCI – tổ chức xây dựng các bộ chỉ số tham chiếu được nhiều quỹ đầu tư sử dụng – đã nâng tỷ trọng cổ phiếu Hàn Quốc, nhưng mức điều chỉnh này vẫn không theo kịp đà tăng của chỉ số Kospi. Điều đó buộc nhiều nhà quản lý danh mục phải bán bớt cổ phiếu nhằm tránh việc phân bổ tỷ trọng quá lớn vào Hàn Quốc hoặc vào một số doanh nghiệp cụ thể.
Các nhà phân tích cũng cho rằng việc các nhà sản xuất chip nắm giữ doanh thu bằng USD là một yếu tố khác khiến đồng won suy yếu. Thông thường, đồng nội tệ sẽ mạnh lên khi các doanh nghiệp xuất khẩu chuyển đổi lợi nhuận ngoại tệ sang đồng nội tệ.
Ông Patrick Han, Giám đốc bộ phận kinh doanh toàn cầu tại SK Securities, cho biết các tập đoàn lớn của Hàn Quốc như Samsung và SK Hynix đang giữ lại phần đáng kể doanh thu bằng ngoại tệ để phục vụ cho các hoạt động ngày càng mang tính toàn cầu.
Ông Setser gọi hiện tượng này là “USD DRam”, ví nó với “petrodollar” – thuật ngữ dùng để chỉ việc các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ tái đầu tư lượng lớn USD thu được vào các tài sản của Mỹ. Theo ông, Hàn Quốc hiện cũng đang tái đầu tư nguồn thu USD từ sản xuất chip nhớ DRam theo cách tương tự.
Các nhà phân tích cho biết thêm rằng nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cũng không muốn chuyển đổi USD sang won trong bối cảnh đồng nội tệ đang quá yếu.
Ông Mitul Kotecha, Giám đốc chiến lược ngoại hối và thị trường mới nổi tại Barclays, nhận định giá năng lượng leo thang do xung đột Trung Đông cùng với sự suy yếu của đồng yên Nhật – vốn có mối tương quan chặt chẽ với đồng won – đã tạo thêm áp lực lên đồng tiền Hàn Quốc.
Dù vậy, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc Shin Hyun-song ngày 28/5 cho rằng lợi ích từ xuất khẩu chất bán dẫn sẽ lớn hơn tác động tiêu cực từ cuộc chiến Iran, đồng thời dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Hàn Quốc sẽ cao hơn 0,7 điểm phần trăm nhờ doanh số chip bùng nổ.
Ông Keshvani của RBC dự báo rằng nếu đồng won bắt đầu phục hồi, thị trường có thể chứng kiến làn sóng chuyển lợi nhuận về nước quy mô lớn, qua đó kích hoạt một đợt tăng giá mạnh của đồng tiền này so với USD.
Ông Sam Konrad, nhà quản lý đầu tư thuộc bộ phận cổ phiếu thu nhập châu Á của Jupiter Asset Management, cho biết ông kỳ vọng đồng won và đồng đô la Đài Loan – một đồng tiền khác của nền kinh tế xuất khẩu chip – sẽ tăng giá trong thời gian tới.
“Tôi chưa biết chất xúc tác sẽ là gì hay khi nào điều đó xảy ra. Nhưng khi nhìn vào các yếu tố kinh tế cơ bản, tôi cho rằng các đồng tiền này sẽ tăng giá từ mức hiện tại”, ông Sam nói.
Theo Thanh Tú/Vietnam Finance
Nguồn: https://vietnamfinance.vn/nghich-ly-cua-dong-won-han-quoc-d145488.html
