Chi tiêu tiêu dùng của Mỹ tăng trong tháng 1 và lạm phát cơ bản vẫn duy trì ở mức cao. Cùng với cuộc chiến kéo dài ở Trung Đông, các yếu tố này củng cố quan điểm của nhiều nhà kinh tế rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ chưa thể tiếp tục cắt giảm lãi suất trước tháng 9.
Mặc dù chi tiêu chỉ tăng nhẹ hơn dự kiến, các dữ liệu khác do Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm 13/3 lại khá kém tích cực. Đơn đặt hàng hàng hóa vốn phi quốc phòng (không bao gồm máy bay) – một chỉ báo quan trọng về chi tiêu của doanh nghiệp – không thay đổi trong tháng 1. Đồng thời, tăng trưởng kinh tế trong quý IV cũng chậm lại mạnh hơn so với ước tính ban đầu.
Sau những đợt mất việc làm bất ngờ trong tháng 2, các báo cáo mới đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lạm phát đình trệ, khiến nhiệm vụ điều hành của ngân hàng trung ương Mỹ trở nên phức tạp hơn.
“Hiện tại chúng ta đang chứng kiến lạm phát tăng mạnh trong khi hoạt động kinh tế có dấu hiệu suy yếu trong quý II. Nguyên nhân là giá xăng và năng lượng tăng vọt, xuất khẩu giảm khi kinh tế toàn cầu chao đảo vì các gián đoạn, cùng với sự suy giảm niềm tin kinh doanh,” bà Kathy Bostjancic – nhà kinh tế trưởng tại Nationwide Mutual Insurance Company cho biết.
Theo Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), chi tiêu tiêu dùng chiếm hơn hai phần ba hoạt động kinh tế, đã tăng 0,4% trong tháng 1, tương đương mức tăng của tháng 12. Trước đó, các nhà kinh tế do Reuters khảo sát dự báo mức tăng chỉ khoảng 0,3%.
BEA hiện vẫn đang khắc phục các vấn đề trong việc công bố dữ liệu do sự chậm trễ từ đợt đóng cửa chính phủ Mỹ năm ngoái. Đợt đóng cửa kéo dài nhất từ trước đến nay đã ảnh hưởng đến chi tiêu chính phủ. Cùng với sự suy giảm chi tiêu tiêu dùng vào cuối năm và tốc độ đầu tư doanh nghiệp chậm lại, điều này khiến tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội trong quý IV chỉ đạt 0,7% theo năm.
Trước đó, mức tăng trưởng GDP của Mỹ được ước tính là 1,4%. Trong khi đó, nền kinh tế nước này từng tăng trưởng mạnh tới 4,4% trong quý III.
Nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu có thể tiếp tục bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, khiến giá dầu tăng mạnh. Theo dữ liệu của nhóm vận động cho quyền lợi người lái xe, giá xăng bán lẻ đã tăng hơn 20%, lên khoảng 3,60 USD mỗi gallon kể từ khi xung đột bắt đầu.
Cuộc chiến cũng khiến thị trường chứng khoán biến động mạnh. Các nhà kinh tế cảnh báo rằng sự sụt giảm tài sản của các hộ gia đình giàu có có thể buộc họ cắt giảm chi tiêu. Đây là nhóm đóng vai trò động lực chính cho tiêu dùng và toàn bộ nền kinh tế Mỹ. Trong khi đó, các hộ gia đình thu nhập thấp đã giảm chi tiêu do thuế quan nhập khẩu khiến giá hàng hóa tăng.
Thị trường chứng khoán Mỹ mở cửa trái chiều. Đồng USD tăng giá so với rổ tiền tệ, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm.
Các nhà kinh tế cho rằng tác động tiêu cực lên nền kinh tế có thể trở nên rõ rệt hơn trong quý II. Lạm phát vốn đã ở mức cao trước khi chiến tranh bùng nổ.
Theo BEA, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân tăng 0,3% trong tháng 1 sau khi tăng 0,4% trong tháng 12.
Tính trong 12 tháng đến tháng 1, lạm phát PCE tăng 2,8%, giảm nhẹ so với mức 2,9% của tháng 12.
Loại trừ các yếu tố biến động mạnh như thực phẩm và năng lượng, PCE cốt lõi tăng 0,4% trong tháng 1, tương đương tháng trước và phù hợp với dự báo của các nhà kinh tế. So với cùng kỳ năm trước, lạm phát PCE cốt lõi tăng 3,1% mức cao nhất kể từ tháng 3/2024, sau khi tăng 3,0% trong tháng 12.
Fed theo dõi chỉ số PCE (chỉ số theo dõi giá hàng hóa và dịch vụ mà người dân Mỹ chi tiêu) để hướng tới mục tiêu lạm phát 2%. Ngân hàng trung ương được dự báo sẽ giữ lãi suất chuẩn qua đêm trong khoảng 3,50%-3,75% tại cuộc họp tuần tới.
Nhiều nhà kinh tế nhận định khả năng cắt giảm lãi suất đang dần thu hẹp, trong khi thị trường tài chính hiện chỉ dự đoán một lần giảm lãi suất duy nhất trong năm nay vào tháng 9.
Theo Thiên Ân/Vietnam Finance
Nguồn: https://vietnamfinance.vn/doi-dien-tinh-huong-phuc-tap-fed-kho-ha-lai-suat-truoc-thang-9-2026-d141488.html
