Chính quyền Mỹ vừa công bố kế hoạch áp phí cảng với tàu Trung Quốc, một động thái nhằm tái khởi động ngành đóng tàu nội địa và thách thức sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực vận tải biển.
Chính quyền Mỹ mới đây công bố sẽ áp phí đối với các tàu Trung Quốc cập cảng Mỹ sau khi phát hiện các hành động, chính sách không hợp lý của Trung Quốc qua cuộc điều tra của văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR). Kế hoạch được dự báo sẽ có hiệu lực sau 180 ngày và các mức phí sẽ tăng dần trong những năm tới.
Phía USTR cho biết, Trung Quốc đã đạt được vị thế thống trị thông qua việc ngày càng nhắm mục tiêu một cách cụ thể và quyết liệt vào lĩnh vực này, gây bất lợi nghiêm trọng cho các công ty, người lao động và nền kinh tế Mỹ.
“Các hành động của chính quyền Tổng thống Trump sẽ đảo ngược sự thống trị của Trung Quốc, xử lý những đe dọa với chuỗi cung ứng và tạo ra tín hiệu rõ ràng về nhu cầu đối với các tàu do Mỹ sản xuất”, Đại diện Thương mại Mỹ, ông Jamieson Greer, nhấn mạnh.
Theo thông báo, các khoản phí sẽ được tính dựa trên trọng lượng hàng hóa, số lượng container hoặc số lượng xe chở trên tàu.
Cụ thể, tàu hàng rời sẽ bị tính phí dựa theo trọng lượng hàng, trong khi tàu container sẽ bị đánh thuế tùy theo số lượng container. Mức phí khởi điểm sẽ bắt đầu vào tháng 10/2025 với 50USD/tấn, và tăng thêm 30USD mỗi năm trong 3 năm tiếp theo. Trong đó, mỗi tàu bị tính phí tối đa 5 lần/năm.
Tàu đóng tại Trung Quốc sẽ bị thu phí từ 18USD mỗi tấn hoặc 120USD mỗi container, và cũng tăng dần trong 3 năm tới. Ngoài ra, các tàu không được đóng tại Mỹ nhưng chuyên chở ô tô sẽ chịu mức phí 150USD mỗi xe. Mức phí này chỉ áp dụng một lần mỗi chuyến và không quá năm lần mỗi năm.
Đáng chú ý, một số loại tàu sẽ không phải chịu các khoản phí này. Cụ thể, các tàu cập cảng Mỹ trong tình trạng trống để lấy hàng rời như than hoặc ngũ cốc sẽ được miễn phí. Ngoài ra, các tàu di chuyển giữa các cảng của Mỹ, tàu đến vùng Caribbean hoặc các lãnh thổ thuộc Mỹ, cũng như tàu Mỹ và Canada hoạt động tại khu vực Ngũ Đại Hồ cũng không bị áp dụng quy định này.
USTR cho biết giai đoạn 2 của kế hoạch sẽ bắt đầu sau 3 năm, với mục tiêu ưu tiên các tàu Mỹ vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), các quy định này sẽ tăng dần trong vòng 22 năm tiếp theo.
So với đề xuất vào tháng 2, từng nêu mức phí lên đến 1,5 triệu USD cho mỗi lần tàu Trung Quốc cập cảng Mỹ, kế hoạch hiện tại được đánh giá là ít cứng rắn hơn. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn cảnh báo các biện pháp mới có thể gây thêm gián đoạn cho thương mại toàn cầu.
Phía Trung Quốc, Bộ Ngoại giao nước này ngay lập tức lên tiếng chỉ trích kế hoạch thu phí của phía Mỹ nhắm vào tàu Trung Quốc, cho rằng đây là hành động “gây tổn hại lợi ích của chính mình và các bên khác”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Lâm Kiện, cho biết Trung Quốc đã nhiều lần nêu rõ lập trường về vấn đề này.
“Tôi xin nhấn mạnh rằng việc áp phí cảng và thuế bổ sung không chỉ gây tổn hại đến lợi ích của các bên khác mà còn cả chính nước Mỹ. Điều này làm gia tăng chi phí vận tải biển toàn cầu, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực lạm phát tại Mỹ, cuối cùng ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng và doanh nghiệp, trong khi không giúp phục hồi ngành đóng tàu của nước này”, ông nói.
Phát ngôn viên cũng khẳng định: “Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ tôn trọng sự thật và các quy tắc đa phương, ngay lập tức chấm dứt những hành động sai trái. Trung Quốc sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình”.
