Những thông tin về việc Mỹ chuẩn bị phương án nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran đang làm dấy lên lo ngại về một đợt leo thang mới tại Trung Đông.
Chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký bản ghi nhớ 14 điểm nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng tại Trung Đông, tiến trình hòa bình đã sớm gặp phải trở ngại đầu tiên.
Ngày 17/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ nối lại tấn công Iran nếu Tehran không tuân thủ bản ghi nhớ (MoU) đã ký giữa hai bên. Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra tuyên bố này khi phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại Pháp.
Những ngày gần đây, dư luận quốc tế đặc biệt quan tâm đến tuyên bố của Iran khẳng định nước này không sản xuất và không sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời sẵn sàng tham gia cơ chế giám sát quốc tế nhằm chứng minh bản chất hòa bình của chương trình hạt nhân quốc gia.
Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đã được ký điện tử ngày 14/6, trong khi lễ ký chính thức dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 – đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nước.
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nêu rõ: Việt Nam hoan nghênh việc Hoa Kỳ và Iran tuyên bố đạt thỏa thuận hòa bình.
Mỹ muốn Iran phải có cam kết rõ ràng về chương trình hạt nhân, kho uranium làm giàu, năng lực tên lửa và bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Iran muốn chấm dứt các hành động quân sự, dỡ bỏ hoặc giảm nhẹ trừng phạt, công nhận quyền chủ quyền và nhận bồi thường thiệt hại.
Theo thông báo của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột quân sự giữa hai nước. Một lễ ký kết chính thức được lên lịch diễn ra vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ.
Sau những ngày tương đối yên ắng, bầu không khí căng thẳng tại Trung Đông lại nóng lên từng giờ. Từ sáng 8/6, các cuộc không kích của Israel nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự trên lãnh thổ lran đã làm rung chuyển khu vực vốn đã chất chứa quá nhiều bất ổn.
Cuộc đối đầu quân sự giữa Iran và Mỹ trong thời gian qua đã làm rung chuyển cục diện an ninh Trung Đông, đồng thời phơi bày nhiều hạn chế trong chiến lược quân sự của Washington tại khu vực này.
Iran tiếp tục phát đi những tín hiệu cứng rắn chưa từng có trong bối cảnh căng thẳng quân sự với Mỹ và đồng minh phương Tây leo thang nguy hiểm.
Trong bối cảnh Trung Đông tiếp tục chìm trong bất ổn, quan hệ giữa Mỹ và Iran một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng quốc tế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/5 tuyên bố hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 sau khi lãnh đạo ba cường quốc khu vực Trung Đông, gồm Qatar, Saudi Arabia và UAE, đề nghị ông “tạm hoãn”.
Thị trường năng lượng ghi nhận đà tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 11/5, một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phản hồi của Iran đối với đề xuất từ phía Mỹ là “không thể chấp nhận được”. Động thái trên đã làm dấy lên những lo ngại về nguồn cung trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn đóng cửa trên diện rộng, khiến thị trường toàn cầu tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt.
Trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ gia tăng, Iran tái khẳng định quyết tâm bảo vệ thành quả trong lĩnh vực hạt nhân và tên lửa, đồng thời nhấn mạnh vai trò đảm bảo an ninh khu vực và chủ quyền quốc gia.
